Hangi belirti normal, hangisi doktora gitmeyi gerektirir? Hamilelikten çocukluğa tüm belirtiler için kapsamlı değerlendirme rehberi.
Bulantı, mide yanması, baş ağrısı, yorgunluk ve diğer gebelik belirtilerini değerlendir
Sarılık, reflü, döküntü, göz iltihabı ve daha fazlası için değerlendirme araçları
Ateş, kabızlık, solunum hızı ve acil müdahale gerektiren durumlar
Aşağıdaki belirtiler oluştuğunda vakit kaybetmeden 112'yi arayın veya acile gidin
| Yaş Grubu | Belirti | Neden Acil? |
|---|---|---|
| 0-3 ay bebek | 38°C veya üzeri ateş | Yenidoğan bağışıklığı yetersizdir; hemen acile. |
| 0-12 ay bebek | Morarma, siyanoz | Oksijen yetersizliği — 112 aranmalı. |
| 0-12 ay bebek | Uyandırılamama, bilinç kaybı | Nöbet veya ağır enfeksiyon olabilir — 112. |
| Her yaş | Nefes alıp vermekte ciddi güçlük | Solunum sıkıntısı — 112 aranmalı. |
| Hamile | Yoğun vajinal kanama | Plasenta komplikasyonu riski — hemen acile. |
| Hamile | Şiddetli baş ağrısı + görme bozukluğu | Gebelik zehirlenmesi (preeklampsi) belirtisi — 112. |
| Hamile | Su gelmesi (37. haftadan önce) | Erken membran rüptürü — hemen hastaneye. |
| 1-6 yaş çocuk | Döküntü + ateş + ense tutukluğu | Beyin zarı iltihabı (menenjit) belirtisi — 112. |
| Her yaş | 40°C ve üzeri ateş | Ateş düşürücü sonrası hemen doktora veya acile. |
| 0-12 ay bebek | 6+ saat idrar yapmama | Dehidrasyon riski — doktora. |
Bu liste bilgilendirme amaçlıdır. Şüphe durumunda her zaman doktora danışın veya 112'yi arayın.
Bu sayfadaki tüm değerlendirme araçları WHO, TC Sağlık Bakanlığı, Türk Pediatri Derneği (TPD) ve Türk Perinatoloji Derneği rehberleri temel alınarak hazırlanmıştır. Araçlar bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı yerine geçmez.
Hamilelikte vücudunuz her gün değişiyor. Bazı belirtiler bu değişimin doğal bir parçasıyken bazıları dikkat gerektiriyor. Benzer şekilde bebek ve çocuklarda birbirinden farklı görünen belirtiler bazen aynı kaynaktan, bazen farklı nedenlerden ortaya çıkabiliyor. Momwo'nun belirti değerlendirme araçları, hangi belirtinin normal, hangisinin doktora gitmeyi gerektirdiğini net kriterlerle açıklar — panik değil, bilgi ile karar vermenize yardımcı olur.
Hamilelikte bulantı ve kusma (sabah hastalığı) gebelerin %70-80'ini etkiler ve genellikle 12-16. haftaya kadar geçer. Ancak günde 3-4 kezden fazla kusma, sıvı alamama ve kilo kaybı olduğunda aşırı bulantı (hiperemezis gravidarum) değerlendirmesi gerekebilir. Mide yanması (pirozis) ise 2. ve 3. trimesterde çok yaygın; küçük öğünler, yemek sonrası yatmama ve baş yüksekliği ile hafifler.
Yenidoğan sarılığı (hiperbilirubinemi) bebeklerin %60'ında görülür ve çoğu zaman kendiliğinden düzelir. Ancak doğumdan 24 saat içinde başlayan, 2 haftadan uzun süren veya gözlere, avuç içlerine ulaşan sarılık bilirubin ölçümü ve gerektiğinde ışık tedavisi (fototerapi) için değerlendirme gerektirir. Bebek reflüsü ise %50'ye kadar sıklıkla görülür; çoğu fizyolojik (tükürmek) ve zararsızdır, kilo kaybı veya beslenme reddiyle birleşmezse genellikle 12. ayda düzelir.
Hamilelikte bulantı genellikle 6-8. haftada başlar, 12-14. haftada zirveye ulaşır ve çoğu kadında 16. haftaya kadar azalır. Ancak %20 kadında tüm hamilelik boyunca devam edebilir. Çok şiddetli kusma (hiperemezis gravidarum) olduğunda mutlaka doktora başvurulmalıdır.
0-3 aylık bebekte 38°C veya üzeri ateş, 3-6 aylık bebekte 39°C ve üzeri ateş, soluk almakta güçlük, morarma, sözle veya dokunuşla uyandırılamama, 6 saatten fazla idrar yapamama, şiddetli ağlama acil belirtilerdir. Bu durumlarda 112 aranmalı veya en yakın acil servise gidilmelidir.
Bebekte döküntü ateşle birlikte geliyorsa, döküntüler hızla yayılıyorsa, mor veya mor renkli benekler (peteşi) varsa, bebek huzursuz veya uyuşuksa doktora hemen gidilmelidir. Cam testi (bardakla döküntüye bastırınca rengi açılmıyorsa) menenjit belirtisi olabilir.
Hamilelikte artan progesteron hormonu yemek borusu kapağı (alt özofageal sfinkter) kaslarını gevşetir; büyüyen rahim midede baskı oluşturur. Bu ikili etki mide içeriğinin yemek borusuna kaçmasına neden olur. Küçük porsiyonlarla beslenmek, yatmadan 2-3 saat önce yemek yememek ve baş kısmını yükseltmek yardımcı olur.
2-3 aylık bebekte 38°C, 3 ay-3 yaş arası çocuklarda 39°C, her yaşta 40°C ve üzeri ateş ciddi kabul edilir. Ateşle birlikte şiddetli baş ağrısı, ense tutukluğu, ışıktan rahatsız olma, döküntü, nefes darlığı veya aşırı uyuşukluk acil belirtilerdir.
Yenidoğan sarılığı (hiperbilirubinemi) doğumdan 24 saat içinde başlıyorsa, 2 haftadan uzun sürüyorsa veya bilirubin değerleri yüksekse fototerapi (ışık tedavisi) gerekebilir. Sarılık gözlere, avuç içlerine veya ayak tabanlarına kadar ulaştıysa mutlaka doktora gidilmelidir.
Bebeklerin %50'sinde görülen fizyolojik reflü (tükürük) kilo kaybı olmadan yaşanır ve 12. ayda kendiliğinden düzelir. Şiddetli mide-yemek borusu reflü hastalığında (GERD) kilo kaybı, beslenme reddi, öne eğilme, ağlama ve soluma güçlüğü gibi belirtiler eşlik eder; tedavi gerektirir.
Viral ve bakteriyel göz iltihabı (konjonktivit) çok bulaşıcıdır; el yıkama ve bireysel havlu kullanımı önem taşır. Gözde yapışma, akıntı ve kızarıklık varsa doktora başvurulmalıdır. Yenidoğan döneminde göz akıntısı (yenidoğan konjonktiviti) daha ciddi değerlendirilir.
Hafif baş ağrıları hamilelikte yaygındır; yeterince su içmemek, uyku bozukluğu ve hormonal değişiklikler neden olabilir. Ancak şiddetli, ani başlayan baş ağrısı görme bozukluğu, yüz-el şişliği ve kan basıncı yüksekliğiyle birlikte geliyorsa gebelik zehirlenmesi (preeklampsi) belirtisi olabilir; derhal doktora gidilmelidir.
Yenidoğan ve bebeklerde serum fizyolojik damlatıp 30 saniye bekledikten sonra yumuşak uçlu aspiratör ile çekilebilir. Bebeğin başının hafifçe yükseltilmesi de solunumu kolaylaştırır. Ateş, beslenememe veya solunum güçlüğü eşlik ediyorsa doktora başvurun.
Atopik egzama (dermatit) ailesel yatkınlıkla bağlantılıdır; deri bariyerinin zayıflığı nedeniyle nem kaybı artmış ve tahriş hassasiyeti yüksektir. Sabun, deterjan, sentetik kumaş, soğuk ve kuru hava, bazı gıdalar tetikleyici olabilir. Düzenli nemlendirici ve gerektiğinde kortikosteroidli krem ile kontrol altına alınır.
Yoğun vajinal kanama, ani su gelmesi, 38.5°C üzeri ateş, şiddetli baş ağrısı ve görme bozukluğu (gebelik zehirlenmesi / preeklampsi belirtisi), bebek hareketlerinde belirgin azalma, 37. haftadan önce düzenli kasılmalar, bayılma ve şiddetli karın ağrısı acil durumlardır. Bu durumlarda 112 aranmalıdır.