Yeni kayıt olanlara %20 Premium indirimi! Fırsatı kaçırmayın.Hemen Al
ACİL DURUMLAR — Bu durumlarda ilaç vermeden 112 veya Acil Servise Gidin
3 ay altı bebekte 38°C ve üzeri ateş
Kasılma (konvülsiyon) + ateş
Boyun sertliği + ateş (menenjit şüphesi)
Bilinç bulanıklığı / aşırı uyuşukluk
Solunum güçlüğü + ateş
Mor / mor-kırmızı döküntü (peteşi)
AAP 2011 • AAP 2017 • NICE NG143 • Türk Pediatri 2019
Bebek ve Çocuk Ateş Düşürücü Doz Hesaplama 2026 (Paracetamol + İbuprofen)
Yaş ve kiloya göre paracetamol (Calpol) ile ibuprofen (Pedifen/Dolven) dozu, mL karşılığı ve 24 saat maksimum hesaplama. 3 ay altı acil uyarısı, 6 ay altı ibuprofen yasağı, Calpol 120 mg/250 mg konsantrasyon rehberi dahil.
Kilo bazlı mg/mL24 saat maks. uyarıNICE trafik ışığıAspirin uyarısıCalpol 120/250 fark
Ateş Düşürücü Doz Hesaplayıcı
AAP 2017 ve Türk Pediatri 2019 kılavuzlarına göre paracetamol ve ibuprofen doz hesabı. Doktor onayı alınmadan doz değiştirmeyin.
Yıl
Ay
Ağırlık bilmiyorsanız yakın zamandaki pediatrist ölçümünü kullanın. Tahmin yapmayın.
Ateş mevcut — gerekirse ilaç verilebilir
Dikkat: Calpol 120 mg/5 mL ile Calpol 250 mg/5 mL farklı konsantrasyondadır. Kutu/prospektüsünüzü kontrol edin. Yanlış form seçimi hatalı doz verir. Etiket üzerindeki mg/mL veya mg/5 mL değerini kullanın.
Boş bırakırsanız zaman kontrolü yapılmaz. Paracetamol min. 4 saat, ibuprofen min. 6 saat aralıkla verilir.
Lütfen kilo giriniz.
Tıbbi Uyarı ve Sorumluluk Reddi
Bu araç uluslararası kılavuzlara dayalı genel bilgi amaçlıdır; kişisel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Hesaplanan doz referans niteliğindedir. Prematüre bebek, böbrek hastalığı, karaciğer hastalığı, kronik hastalık veya başka ilaç kullanan çocuklarda doz farklılaşır. Her durumda pediatristinize danışın. Doktorun önerdiği doz bu hesaptan farklıysa doktoru tercih edin.
Paracetamol ve İbuprofen Doz Tablosu
AAP 2017 kılavuzuna göre pediatrik standart dozlar. Aspirin 18 yaş altında kesinlikle yasaktır.
| İlaç | Doz (mg/kg) | Aralık | Maks. Doz/Gün | Yasak Durum | Kaynak |
|---|---|---|---|---|---|
| Paracetamol | 10-15 mg/kg/doz | 4-6 saatte bir | 75 mg/kg/gün (maks. 4.000 mg) | 3 ay ve üzeri (doktor onayıyla) | AAP 2017 |
| İbuprofen | 5-10 mg/kg/doz | 6-8 saatte bir | 40 mg/kg/gün (maks. 2.400 mg) | 6 ay altı YASAK (AAP 2007) | AAP Pediatrics 2007 + NICE NG143 |
| Aspirin | — | — | — | 18 yaş altında KESİNLİKLE YASAK (Reye sendromu) | CDC 1980, AAP |
Aspirin (asetilsalisilik asit): Reye sendromu riski nedeniyle 18 yaş altında kullanılmamalıdır (CDC, 1980; AAP).
İlaç Formları ve Konsantrasyonlar
Türkiye'de mevcut ateş düşürücü formlar, konsantrasyonları ve kullanım yaşları. Calpol 120 mg/5 mL ile 250 mg/5 mL aynı mL'de farklı doz içerir — daima kutuyu kontrol edin.
Paracetamol
Calpol 120 mg/5 mL Süspansiyon
Hedef yaş: 6 ay altı / küçük bebek
Dikkat: 250 mg/5 mL versiyonundan 2 kat daha az konsantre. Kutuyu kontrol edin.
Calpol 250 mg/5 mL Süspansiyon
Hedef yaş: 6 ay ve üzeri / büyük çocuk
Dikkat: 120 mg/5 mL ile karıştırmayın. Farklı konsantrasyon — aynı mL daha yüksek doz.
Parol 500 mg Tablet
Hedef yaş: 12 yaş ve üzeri
12 yaş altına tablet verilmez. Büyük çocuklarda yarım tablet uygulanabilir.
İbuprofen
Pedifen 100 mg/5 mL Süspansiyon
Hedef yaş: 6 ay ve üzeri
6 ay altına verilmez. Midenin doluyken (yemek sonrası) verilmesi tavsiye edilir.
Dolven 100 mg/5 mL Süspansiyon
Hedef yaş: 6 ay ve üzeri
Pedifen ile aynı konsantrasyon. Mide doluluğuyla birlikte verin.
Brufen 200/400 mg Tablet
Hedef yaş: 12 yaş ve üzeri
Sadece büyük çocuk ve yetişkinlerde.
Acil Durumlar — Ne Zaman 112?
NICE NG143 ve AAP kılavuzlarına göre ev tedavisinin yeterli olmadığı durumlar.
Bu belirtilerde ilaç vermeyin, hemen acile gidin
3 ay altı bebekte 38°C ve üzeri ateş
AAP 2010 Fever in Young Infants
Kasılma (konvülsiyon) + ateş birlikte
AAP / NICE NG143
Boyun sertliği + ateş (menenjit belirtisi)
NICE NG143 (Kırmızı)
Bilinç bulanıklığı veya aşırı uyuşukluk
NICE NG143 (Kırmızı)
Solunum güçlüğü ile birlikte ateş
NICE NG143 (Kırmızı)
5 günden uzun süren ateş
NICE NG143 (Sarı)
İlaç sonrası ateş düşmüyor ve kötüleşiyor
Türk Pediatri 2019
Döküntü + ateş (peteşi/purpura)
NICE NG143 (Kırmızı)
İlaç Dışı Yardımcı Önlemler
AAP 2011 ve NICE NG143 kılavuzlarına göre ateşli çocukta ilaçla birlikte önerilen önlemler.
Yeterli Sıvı
Sık sık küçük yudumlar — su, anne sütü veya ORS. Dehidratasyon ateşi artırır.
Oda Sıcaklığı 20-22°C
Aşırı ısıtılmış oda ateşi düşürmeyi zorlaştırır. Serin ve havalandırılmış ortam.
Hafif Kıyafet
Kalın giysi veya battaniye ile sarmak ateşi artırır. İnce kıyafet tercih edin.
Soğuk Bez Önerilmez
NICE 2013 ve AAP 2011: Islak/soğuk bez veya tepid sponging etkisiz ve konfor bozucu. Uygulamayın.
Doz Zamanını Not Edin
Erken doz karaciğer hasarına yol açar. Paracetamol min. 4 saat, ibuprofen min. 6 saat.
Aspirin Kesinlikle Yasak
Reye sendromu (karaciğer yetmezliği + beyin hasarı) riski. CDC ve AAP: 18 yaş altına aspirin verilmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Bebek ve çocuklarda ateş yönetimi hakkında en çok merak edilen sorular ve bilimsel yanıtları.
Bebeğime paracetamol kaç mg/kg vermeliyim?
AAP 2017 kılavuzu: Paracetamol dozu 10-15 mg/kg/doz olup, 4-6 saatte bir, günde en fazla 5 doz verilebilir. Toplam günlük doz 75 mg/kg veya 4.000 mg (hangisi düşükse) aşılmamalıdır. Örnek: 10 kg çocuk için 100-150 mg/doz, yani Calpol 120 mg/5 mL (24 mg/mL) ile yaklaşık 4-6 mL/doz.
6 ay altı bebeklere ibuprofen verilir mi?
Hayır, kesinlikle verilmez. AAP Pediatrics 2007 (Lesko SM et al., Pediatrics 119:e1294) kılavuzu: 6 ay altı bebeklerde ibuprofen böbrek toksisitesi ve kardiyovasküler yan etkiler riski taşır. 6 ay altı her durumda paracetamol tercih edilmeli; 3 ay altı ateşte ise doğrudan acil servise gidilmelidir.
Calpol 120 mg ile 250 mg arasındaki fark nedir?
İkisi de paracetamol süspansiyonudur ancak konsantrasyonları farklıdır. Calpol 120 mg/5 mL = 24 mg/mL (küçük bebekler için, daha seyreltik); Calpol 250 mg/5 mL = 50 mg/mL (büyük çocuklar için, daha konsantre). Aynı mL miktarı verilirse Calpol 250 yaklaşık 2 kat daha fazla paracetamol içerir. Her kullanımda kutudaki mg/mL değerini kontrol edin.
Paracetamol ve ibuprofen birlikte verilebilir mi?
Birlikte verilmesi gerektiğinde doktor tavsiyesiyle yapılabilir. Türk Pediatri Derneği 2019 rehberi ve bazı çalışmalar (PITCH trial, BMJ 2008) dönüşümlü kullanımı bazı durumlarda kabul etmektedir. Ancak ev ortamında doz hatası riskini artırdığından rutin "ikisi birden" kullanımı önerilmez. Doktorunuza danışın.
3 ay altı bebekte ateş neden acil?
AAP 2010 "Fever in Young Infants" kılavuzu: 3 ay altı bebeklerin bağışıklık sistemi henüz olgunlaşmamıştır. Bu yaşta 38°C (rektal) ve üzeri ateş, ciddi bakteriyel enfeksiyon (menenjit, sepsis, üriner sistem enfeksiyonu) belirtisi olabilir. Ev tedavisi yeterli değildir; kan kültürü, idrar tetkiki ve gerekirse lomber ponksiyon yapılmalıdır. Hemen acil servise gidin.
Aspirin neden çocuklara verilmez?
Aspirin (asetilsalisilik asit) 18 yaş altındaki kişilerde Reye sendromu riskini dramatik biçimde artırır. Reye sendromu; karaciğer yetmezliği, beyin hasarı ve ölüme yol açabilen nadir ama çok ciddi bir durumdur. CDC ve AAP tarafından 1980'lerde tespit edilen bu ilişki kesinleştikten sonra çocuklarda aspirin kullanımı tamamen yasaklanmıştır. Çocuklarda ateş için asla aspirin kullanmayın.
Soğuk bez veya ıslak çorap uygulanmalı mı?
NICE 2013 (NG143) ve AAP 2011 Sullivan-Farrar (Pediatrics 127:580) kılavuzları soğuk bez uygulamasını (tepid sponging) önermemektedir. Soğuk uygulama titreme, vasokonstrüksiyon ve hasta konforsuzluğuna yol açabilir; ateşi etkin biçimde düşürmez. Hafif giysi, ılık oda (20-22°C) ve yeterli sıvı en doğru yardımcı yaklaşımdır.
Ateşi kaç derecede ilaçla düşürmeliyim?
AAP 2011 kılavuzu: Ateş tek başına tedavi endikasyonu değildir; çocuğun genel durumu ve konforu önceliklidir. 38°C ve üzerinde, çocuk rahatsız görünüyorsa (ağrı, titreme, uyumak istememe) ilaç verilebilir. Ateş, bağışıklık sisteminin bakteri/virüsle savaşma mekanizmasının bir parçasıdır; 38-38.5°C ateşte tamamen uyanık ve oyuncu çocukta acele edilmeyebilir. 39°C ve üzerinde ilaç önerilir.
Kaç dakikada ateş düşmeli?
Paracetamol: 30-60 dakikada etki başlar, pik 1-2 saatte. İbuprofen: 30-60 dakikada etki başlar, pik 1-3 saatte. 1.5-2 saat içinde ateş düşmüyorsa doktora danışın. Her iki ilaç da ateşi tamamen sıfırlamaz; 1-2°C düşüş beklenir. Ateş düşmeden çocuk aktifleşmiş ve rahatlamışsa bu iyi bir işarettir.
Pedifen ve Dolven aynı mı?
Evet, her ikisi de 100 mg/5 mL ibuprofen süspansiyonudur (20 mg/mL). Etken madde ve konsantrasyon aynı; fark sadece üretici firma ve yardımcı maddelerdir. Her ikisi de 6 ay ve üzeri çocuklar için kullanılabilir. Mideyi korumak için yemekten sonra verilmesi önerilir.
Bilimsel Kaynaklar
- AAP 2011 Pediatrics 127:580: Sullivan JE, Farrar HC; AAP Section on Clinical Pharmacology and Therapeutics, et al. Fever and Antipyretic Use in Children. Pediatrics. 2011;127(3):580-587. Paracetamol ve ibuprofenin güvenlik ve etkinlik rehberi; soğuk bez önerilmez.
- AAP 2017 Acetaminophen Dosing: American Academy of Pediatrics. Recommended Dosage for Acetaminophen. 2017. 10-15 mg/kg/doz, 4-6 saatte bir, maks. 5 doz/24 saat, maks. 75 mg/kg/gün.
- AAP Pediatrics 2007 (Lesko — İbuprofen 6 ay): Lesko SM, Mitchell AA. Safety of ibuprofen for over-the-counter use: methodologic review. Pediatrics. 2007;119:e1294. 6 ay altı bebeklerde ibuprofen böbrek toksisitesi ve yan etkiler nedeniyle kontrendikedir.
- NICE NG143 (2019, güncelleme 2021): National Institute for Health and Care Excellence. Fever in under 5s: assessment and initial management. NICE guideline NG143. 2019 (updated 2021). Trafik ışığı sistemi: yeşil/sarı/kırmızı kategoriler; soğuk bez önerilmez.
- AAP 2010 — 3 Ay Altı Ateş: Pickering LK et al. Fever in Young Infants. In: Pediatric Infectious Diseases. AAP Red Book. 2010. 3 ay altı bebeklerde 38°C rektal ateş = ciddi bakteriyel enfeksiyon riski = acil servis endikasyonu.
- Türk Pediatri Derneği 2019: Türk Pediatri Derneği. Çocuklarda Ateş Yönetim Rehberi. 2019. Paracetamol ve ibuprofen dozlama, kombinasyon kullanımı, acil kriterler.
- T.C. Sağlık Bakanlığı: Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı. Çocuklarda Ateş Yönetimi ve Acil Kriterler. 2023.
- CDC 1980 — Reye Sendromu: Centers for Disease Control and Prevention. Reye Syndrome — United States, 1984. MMWR. 1985. Aspirin kullanımı ile Reye sendromu ilişkisi; 18 yaş altında aspirin yasağının temeli.
Çocuk (1-6 Yaş) Kategorisinde Diğer Araçlar
Tümünü GörOkul HazırlığıPopüler
Sosyal, motor ve bilişsel hazırlık taraması.
Tuvalet Eğitimi HazırlığıPopüler
Çocuğun hazır olup olmadığını değerlendir.
Altını Islatma (Enürezis)
Yaşa göre değerlendirme ve müdahale zamanı.
Çocuk BMI
Yaş ve cinsiyete göre BMI persantili.
Çocuk Boy Tahmini
Anne-baba boyuna göre yetişkin boyu öngörüsü.
Çocuk Büyüme Hızı
Yıllık boy/kilo artışının değerlendirmesi.