Türkiye Ulusal Aşı Takvimi 2026 ve Rotavirüs Aşısı: Aileler İçin Tam Rehber

Anahtar Çıkarımlar (TL;DR)

Türkiye'de devlet eliyle ücretsiz aşılar Sağlık Bakanlığı Genişletilmiş Bağışıklama Programı (GBP) takvimine göre aile sağlığı merkezlerinde yapılır: hepatit B, BCG, KPA-13, DaBT-İPA-Hib, OPA, KKK, suçiçeği, hepatit A, Tdap. Rotavirüs aşısı 2026 itibarıyla ulusal takvimde değildir ama Türk Pediatri Derneği önerir. Özel sektörden ücretli olarak iki marka mevcut: Rotateq (3 doz) ve Rotarix (2 doz). İlk doz 6-15 hafta arasında başlamalı, son doz 8 ayı geçmemeli.

---

Türkiye Ulusal Aşı Takvimi 2026 (GBP)

Sağlık Bakanlığı'nın aile sağlığı merkezlerinde ücretsiz uyguladığı aşılar:

Doğumda

2. Ay

• Hepatit B (2. doz)
• DaBT-İPA-Hib (5'li karma): Difteri, Boğmaca, Tetanoz, Polio (inaktif), Hib (Haemophilus influenzae tip b)
• KPA-13 (Konjuge Pnömokok, 13 valanlı) — 1. doz

4. Ay

• DaBT-İPA-Hib (2. doz)
• KPA-13 (2. doz)

6. Ay

• Hepatit B (3. doz)
• DaBT-İPA-Hib (3. doz)
• OPA (Oral Polio Aşısı) — 1. doz

12. Ay

• KKK (Kızamık-Kabakulak-Kızamıkçık) — 1. doz
• KPA-13 (rapel)
• Suçiçeği — 1. doz
• Hepatit A — 1. doz

18. Ay

• DaBT-İPA-Hib (rapel)
• OPA (rapel)
• Hepatit A (2. doz)

48. Ay (4 yaş)

• DaBT-İPA (rapel)
• KKK (2. doz)
• Suçiçeği (2. doz)

13 Yaş

• Tdap (Erişkin tipi tetanos-difteri-boğmaca)

> Güncel takvim: Sağlık Bakanlığı zaman zaman takvimi günceller. [Aşı takvimi hesaplama aracımız](/asi-takvimi-hesaplama) ile bebeğinin doğum tarihine göre kişiye özel takvim oluşturabilirsin.

Rotavirüs Aşısı: Türkiye'deki Özel Durum

Rotavirüs Nedir?

Rotavirüs, bebek ve küçük çocuklarda şiddetli ishal, kusma, ateş, su ve elektrolit kaybı yapan bir virüstür. 5 yaş altındaki neredeyse her çocuk en az bir kez geçirir. Türkiye'de yıllık binlerce hastane yatışına yol açar; ölümcül olabilir ama gelişmiş tedavi imkanlarıyla ölüm oranı düşüktür.

Neden Türkiye'de Ücretsiz Değil?

Sağlık Bakanlığı 2026 itibarıyla rotavirüs aşısını henüz Genişletilmiş Bağışıklama Programı'na (ücretsiz takvime) eklememiştir. Bu durumun nedenleri arasında bütçe önceliklendirmesi, soğuk zincir altyapısı ve aşının ulusal program kararının uzun değerlendirme süreci sayılır. Türk Pediatri Derneği ve Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Derneği rotavirüs aşısının önerilen aşılar listesinde tutar.

> Bilim Tartışıyor

> WHO ve AAP rotavirüs aşısını rutin aşılama olarak güçlü düzeyde önerir. Türkiye 2026'da hâlâ ulusal program dışında tutmuştur. Ailelerin pediatristleriyle bireysel karar vermesi gerekir.

Türkiye'de Mevcut Rotavirüs Aşıları

İki marka özel sektör üzerinden, ücretli olarak eczanede ve özel klinikte mevcuttur:

Doz Takvimi Örneği

Rotateq (3 doz):

• 1. doz: 2. ay (DaBT ile aynı gün)
• 2. doz: 4. ay
• 3. doz: 6. ay (son doz 8 ayı geçmemeli)

Rotarix (2 doz):

• 1. doz: 2. ay
• 2. doz: 4. ay (son doz 6 ayı geçmemeli)

Önemli Yaş Sınırı

Rotavirüs aşıları yaş sınırlamasıyla uygulanır. Geç başlayan veya kaçırılmış doz, aşı uygulamasını mümkün kılmayabilir. 8 aylıktan büyük bebeklere genelde yapılmaz (invajinasyon — bağırsak iç içe geçmesi riski yaşla artar).

Yan Etkiler

• Hafif: huzursuzluk, hafif ishal, ateş, az kusma (genelde 1-2 günde geçer)
• Nadir ama önemli: invajinasyon (bağırsak iç içe geçmesi) — yaklaşık 100.000 dozda 1-5. Belirti: aniden başlayan şiddetli karın ağrısı, jöle/kan kusmuğu kaka, kusma, halsizlik. Aşıdan sonraki ilk 7 gün özellikle dikkat edilmeli.

> 🚨 Aşıdan sonraki haftada bebeğin aniden ağlama nöbeti, ayaklarını karnına çekme, yeşil-kanlı kusmuk veya jöle benzeri kanlı kakası olursa derhal acil servise götür.

Diğer Özel/Ücretli Aşılar

Türkiye'de ulusal takvimde olmayan ama Türk Pediatri Derneği'nin önerdiği aşılar:

Meningokok Aşıları

• Meningokok B (Bexsero): 2 ay+ — meningokokal menenjit ve sepsis koruması.
• Meningokok ACWY (Nimenrix, Menveo): 6 hafta+ veya 1 yaş+.
• Eczane fiyatı 1500-3000 TL/doz arası.

HPV Aşısı

• 9 yaşından itibaren her iki cinsiyete önerilir.
• Gardasil-9 (9-valanlı) — Türkiye'de 2025'ten itibaren ulusal takvime girmiştir (kız çocuklar için ücretsiz, oğlanlara hala özel sektör).
• Dozaj: 9-14 yaş 2 doz, 15+ yaş 3 doz.

İnfluenza (Grip) Aşısı

• 6 ay+ tüm çocuklara her sezon önerilir.
• Aile sağlığı merkezlerinde 65+ yaş, kronik hastalık olanlar için ücretsiz; çocuklar için genelde özel sektör.

Tifo, Tifüs, Tüberküloz BCG ek dozu

• Sağlık otoritelerinin endemik bölge önerilerine göre seyahat öncesi.

Aşı Sonrası Bakım

• Hafif ateş (38-38.5°C) ilk 24-48 saatte normal. Doktor önerisinde parasetamol (uygun doz) verilebilir.
• Bol sıvı, normal beslenme.
• Aşı yerinde kızarıklık, hafif şişlik bekleneceği için endişelenme.
• 🚨 Acil bakım gerekenler: 39.5°C üzeri ateş, 3 saatten uzun süren havale (febril konvulsiyon — ateşli havale), morarma, soluk-mor renk, alıştırılamayan bebek, döküntü ve nefes darlığı.

Detaylar için [aşı sonrası ateş ne yapılır rehberimizi](/blog/bebek-asi-sonrasi-ates-yonetimi) oku.

Aşı Korkusu ve Bilgi Kirliliği

Türkiye'de aşı uygulamaları yıllardır yüksek etkin oranda devam eder. Bilgi kirliliğine karşı:

• ✅ Sadece güvenilir kaynaklar: TC Sağlık Bakanlığı, Türk Pediatri Derneği, WHO, AAP.
• ❌ Sosyal medya forumları, "şahit anlatımları", aşı karşıtı bloglar.
• ✅ Çocuk doktorunla konuş; soru sormaktan çekinme.

> Önemli: Aşı reddi sebebiyle salgın hastalıkların geri dönüşü (örn. kızamık 2018-2024 salgınları) çocuklar arasında ölümlere yol açmıştır. Bilim açıkça aşıların güvenli ve etkili olduğunu kabul eder.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye'de rotavirüs aşısı ücretsiz mi?

2026 itibarıyla hayır. Sağlık Bakanlığı ulusal takvimine girmemiştir. Özel sektör üzerinden eczane ve özel kliniklerde ücretli olarak yapılır. Türk Pediatri Derneği önerir.

Rotateq mu Rotarix mı daha iyi?

Her ikisinin etkinliği yüksek ve benzerdir. Rotarix 2 doz olduğu için tamamlama daha kolaydır; Rotateq 3 doz şeklindedir. Doktorun bebek için en uygun olanı önerir.

Rotavirüs aşısının bağırsak iç içe geçmesi riski ne kadar?

Çok nadirdir — yaklaşık 100.000 dozda 1-5 vaka. İlk dozdan sonraki 7 gün özellikle takip edilmelidir. Risk, rotavirüs hastalığının doğal seyrindeki ciddi sonuçlar (hastaneye yatış, dehidrasyon) ile karşılaştırıldığında çok düşüktür.

Aşı sırasında bebeğim hasta, ne yapmalıyım?

Hafif soğuk algınlığı, hafif ateşlenme aşıyı engellemez; hekim genelde uygulamaya devam eder. 38°C üzeri ateş, ciddi hastalık, akut hastalık dönemi varsa 1-2 hafta ertelenir. Çocuk doktorun karar verir.

Bebek aşı sonrası huzursuz, normal mi?

Evet. İlk 24-48 saat huzursuzluk, az süt alımı, biraz daha çok uyuma yaygındır. 48 saat sonra geçmediğinde veya yüksek ateş eklenirse doktora başvur.

Aşı takvimini kaçırdım, ne yapmalıyım?

Hiçbir aşı için "çok geç" diyemeyiz. Çocuk doktorunun takvimi yeniden planlar ve dozları toplar. Önemli olan başlamak; aile sağlığı merkezine başvur.

Aile sağlığı merkezi vs özel klinikte aşı?

Ulusal takvimdeki aşılar aile sağlığı merkezinde ücretsiz ve aynı kalitededir. Özel sektör sadece takvimde olmayan aşılar için (rotavirüs, meningokok B, vb.) gereklidir.

Soğuk zincir bozulan aşı tehlikeli mi?

Evet, etkinliği düşer veya yan etki riski artar. Aşılar +2/+8°C arası muhafaza edilmelidir. Eczaneden satın alıp eve götürürken soğutucu çanta + buz aküsü kullan, hemen kliniğe veya sağlık merkezine teslim et.

---

İlgili İçerikler

• [Aşı Takvimi Hesaplama (Bebek Doğum Tarihine Göre)](/asi-takvimi-hesaplama)
• [Bebek Aşı Yan Etkileri](/blog/asi-yan-etkileri)
• [Aşı Sonrası Ateş — Ne Yapılır?](/blog/bebek-asi-sonrasi-ates-yonetimi)
• [Bebeklerde Gaz Çıkarma](/blog/bebek-gaz-sorunu)
• [Çocuk Doktoru Bul](/uzmanlar?specialty=cocuk-doktoru)

Kaynaklar

1. TC Sağlık Bakanlığı HSGM. Genişletilmiş Bağışıklama Programı 2026.

2. WHO. Rotavirus Vaccines: WHO Position Paper. *Wkly Epidemiol Rec*. 2021.

3. AAP. Rotavirus Vaccine. 2024.

4. Türk Pediatri Derneği. 2025 Önerilen Aşı Takvimi.

5. EMA. Rotateq ve Rotarix Ürün Bilgisi. 2024.

---

Tıbbi İnceleme: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı (Momwo Sağlık Editörlüğü)

Yayın Tarihi: 9 Mayıs 2026

Son Güncelleme: 9 Mayıs 2026

> Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, doktor önerisi yerine geçmez. Aşı kararları, yan etki yönetimi ve istisnai durumlar için mutlaka çocuk doktoruna başvur.