# Yurt Dışı Seyahat Aşıları 2026: Bebek ve Çocukla Güvenli Yolculuk Rehberi
Bebeğinizi veya çocuğunuzu yurt dışına çıkarmadan önce aşı planı yapmak, tatilin en sıkıcı ama en kritik kısmıdır. Türkiye'nin GBP aşıları rutin koruma sağlar; ancak tropikal ülkelerde, yüksek riskli bölgelerde veya hac/umre yolculuğunda ek aşılar gerekebilir. 2026 itibarıyla seyahat aşıları konusunda WHO ve Sağlık Bakanlığı önerileri net bir çerçeve oluşturuyor.
Bu rehberde uluslararası seyahat öncesi aşı kararı, sarı humma sertifikası, çocuk takvimini hızlandırma ve hac/umre aşılarını WHO 2024 International Travel and Health, CDC Yellow Book 2024 ve Türkiye Hudut ve Sahil Sağlık Genel Müdürlüğü (HSSGM) güncel verilerine göre ele alıyoruz.
Seyahat Aşıları Neden Önemli?
**Featured snippet özet:** Seyahat aşıları, gidilen ülkenin endemik hastalıklarına karşı koruma sağlar. WHO 2024'e göre 38 ülke sarı humma sertifikası ister, 4 ülke hac/umre için ACWY meningokok aşısı zorunlu kılar. Türkiye'de uluslararası geçerli sertifikalar yalnızca Hudut ve Sahil Sağlık Genel Müdürlüğü (HSSGM) merkezlerinde düzenlenir. Bebek ve çocukla seyahatte aşı planlaması seyahatten en az 4-6 hafta önce başlamalıdır."
Seyahat aşılarını üç kategoride ele almak gerekir:
1. **Rutin (zorunlu) GBP aşıları:** Çocuğun GBP takvimi tam olmalı (KKK, polio, Hepatit B, vs.)
2. **Önerilen seyahat aşıları:** Hepatit A, tifo, Japon ensefaliti, kuduz (risk bölgesine göre)
3. **Zorunlu seyahat aşıları:** Sarı humma (Afrika/Güney Amerika), ACWY (hac/umre)
Bölgelere Göre Önerilen Aşılar — 2026 Tablosu
| Bölge | Sarı Humma | Hepatit A | Tifo | Kuduz | Japon Ensefaliti | Meningokok |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sahra Altı Afrika | ZORUNLU | Önerilir | Önerilir | Risk | — | Risk bölgesi |
| Güney Amerika (Amazon) | ZORUNLU | Önerilir | Önerilir | Risk | — | — |
| Güneydoğu Asya | — | Önerilir | Önerilir | Yüksek | Önerilir | — |
| Hindistan | — | Önerilir | Önerilir | Yüksek | Mevsimsel | — |
| Suudi Arabistan (Hac) | — | — | — | — | — | ZORUNLU (ACWY) |
| Avrupa, ABD, Kanada | — | — | — | — | — | — |
| Mısır, Fas, Türkiye benzeri | — | Önerilir | — | — | — | — |
CDC Yellow Book 2024 veri tabanından alınan bu liste yıllık güncellenir. Seyahat öncesi cdc.gov/travel veya HSSGM resmi sitesini kontrol edin.
Sarı Humma Aşısı (Yellow Fever) — Detaylı Rehber
Sarı humma, sivrisinek (Aedes) tarafından bulaşan ve %50 ölüm oranına ulaşabilen tropikal viral hastalıktır. Endemik bölgeler:
- Sahra Altı Afrika (Senegal, Nijerya, Kongo, Angola, Etiyopya...)
- Güney Amerika (Brezilya Amazon, Peru, Bolivya, Kolombiya, Venezuela...)
WHO 2024 rehberine göre **9 ay üstü çocuklara tek doz** ömür boyu koruma sağlar. 9 ay altı bebekler bu bölgelere götürülmemelidir.
Yellow Card Sertifikası
Endemik bölgeye girişte havalimanında **uluslararası aşı sertifikası (ICVP – International Certificate of Vaccination or Prophylaxis)** istenir. Bu sertifika sadece WHO onaylı merkezlerde düzenlenir. Türkiye'de:
- HSSGM İstanbul Atatürk
- HSSGM Sabiha Gökçen
- HSSGM Esenboğa Ankara
- HSSGM Antalya
- HSSGM Adnan Menderes İzmir
Aşı seyahatten **en az 10 gün önce** yapılmalı; bağışıklık bu sürede oluşur.
Yan Etkiler
- %20-25 hafif ateş, baş ağrısı (5-12 gün)
- Çok nadir: viseral aşı hastalığı (1/250.000-400.000), nörolojik komplikasyonlar (1/125.000)
- 60 yaş üstü ve immün yetmezlikte risk yüksek
Hac ve Umre Aşıları — 2026
Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı **2026 hac sezonu için zorunlu aşılar**:
- **ACWY meningokok aşısı:** Son 5 yıl içinde, seyahatten 10 gün önce yapılmış olmalı
- **Mevsimsel grip aşısı:** Önerilir
- **COVID-19 güncel doz:** Önerilir
- **Polio aşısı:** Bazı ülkelerden gelen hacılara zorunlu (Afganistan, Pakistan, Nijerya)
Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı ve HSSGM hac öncesi aşı hizmeti sunar. Hac sertifikası olmadan vize alınamaz veya Hac giriş kartı (mahram) onaylanmaz.
Mekke ve Medine'de Diğer Riskler
- **Sıcak çarpması (heat stroke):** Yazın 50°C ulaşan sıcaklık
- **Solunum yolu enfeksiyonları:** Kalabalık nedeniyle MERS-CoV, grip
- **Tifo, Hepatit A:** Su ve gıda hijyeni
- **Saç tıraş yaralanmaları:** Berber ekipmanları sterilize edilmeli (Hepatit B, C, HIV riski)
Çocuk Aşı Takvimini Hızlandırma (Accelerated Schedule)
Eksik GBP aşıları olan çocukla seyahat planlanıyorsa AAP Red Book 2024 hızlandırılmış şema önerir:
- **KKK:** Normalde 12. ay, endemik bölgeye seyahatte 6. aydan başlanabilir (12. ay tekrarlanır)
- **Hepatit A:** 12. ay yerine 6. aydan itibaren yapılabilir
- **Polio:** Doz aralıkları kısaltılabilir (4 hafta)
- **Hepatit B:** Hızlandırılmış 0-1-2 ay şeması, 12. ayda booster
Aile hekiminiz veya çocuk doktorunuz, seyahat tarihinize göre özel takvim oluşturacaktır.
Hepatit A — Su ve Gıda Hijyeniyle Bulaşan Risk
Hepatit A, kontamine su ve gıda ile bulaşan, çocukta hafif ama yetişkinde ağır seyreden viral karaciğer hastalığıdır. Akdeniz, Orta Doğu, Güney Asya, Afrika endemik bölgelerdir. WHO 2024'e göre tek doz aşı %95 koruma sağlar; 6 ay sonra 2. doz ömür boyu koruyucu.
- **Yaş:** 12 ay üstü çocuklara uygulanır (seyahatte 6. aya kadar inilebilir)
- **Doz:** 2 doz, 6-12 ay arayla
- **Türkiye'de durumu:** GBP'de değil, ücretli olarak özel sağlık kuruluşlarında
Tifo Aşısı
Salmonella typhi bakterisinin yol açtığı, su ve gıda ile bulaşan ateşli hastalıktır. Hindistan, Pakistan, Bangladeş, Endonezya, Mısır endemik bölgelerdir.
- **Yaş:** 2 yaş üstü
- **Tipler:** Vi polisakkarit (enjeksiyon, 1 doz, 3 yıl koruma) veya canlı oral (Ty21a, 4 kapsül)
- **Etkinlik:** %50-80
- **Önemli:** Aşı korumasını desteklemek için **gıda ve su hijyeni** birinci savunma hattıdır
Hamilelik ve Seyahat Aşıları
ACOG 2024 rehberine göre hamilelikte:
- **Güvenli (inaktif/ölü) aşılar:** Tetanos-Difteri, Hepatit A, kolera, mevsimsel grip, COVID-19, ACWY meningokok
- **Önerilen:** Tdap (boğmaca) gebelikte 27-36 hafta arasında
- **Kontrendike (canlı) aşılar:** Sarı humma, kızamık, suçiçeği, BCG
- **Endemik bölgeye seyahat zorunluysa:** Sarı humma için risk-yarar analizi, ACOG-onaylı muafiyet (waiver) sertifikası alınabilir
Hamile bir kadın endemik bölgeye seyahat etmemelidir; etmek zorundaysa kadın doğum uzmanı ve seyahat tıbbı doktoruyla detaylı plan yapılmalıdır.
Seyahat Öncesi 4-6 Haftalık Plan
| Süre | Yapılacaklar |
|---|---|
| 6 hafta önce | HSSGM veya seyahat tıbbı doktoruyla danışmanlık |
| 4-5 hafta önce | Sarı humma, Hepatit A, tifo, ACWY (ihtiyaca göre) |
| 2-3 hafta önce | Booster dozlar, ilaç reçeteleri (sıtma profilaksisi) |
| 1 hafta önce | Sertifikaları yedekle, ilaç paketle, sigorta kontrol |
| Seyahat günü | Yellow Card, e-Nabız çıktısı, sigorta kartı yanında |
Sıtma — Aşı Yok, İlaç Var
Sıtma için aşı yoktur (RTS,S aşısı 5 ülkede pilot, henüz ticari değil). Önleme:
- **Sivrisinek korunma:** DEET %30 üstü kovucu, uzun kollu açık renk giysi, cibinlik (permetrin emdirilmiş)
- **Profilaksi:** Aile hekimi reçetesiyle bölgeye uygun ilaç (atovakon-proguanil, doksisiklin, meflokin)
- **6 ay altı bebekler:** Sıtma endemik bölgesine götürülmemeli
Bağlantılı İçerikler
Seyahat aşıları çocuğunuzun rutin aşı takvimine ek bir koruma katmanıdır. [Aşı takvimi pillar rehberinde](/blog/asi-takvimi) GBP'nin tüm dozlarını, [2 aylık aşılar](/blog/2-aylik-asilar), [KKK aşısı](/blog/kkk-asisi) ve [aşı yan etkileri](/blog/asi-yan-etkileri) detaylarını bulabilirsiniz.
[Hamilelik beslenmesi rehberi](/blog/hamilelikte-beslenme) hamile seyahatlerde önemlidir; [yenidoğan bakımı ilk hafta](/blog/yenidogan-bakimi-ilk-hafta) bebek seyahatinde dikkat edilmesi gereken sağlık parametrelerini sunar. Seyahat öncesi sağlık değerlendirmesi için [aile hekimi/çocuk doktoru uzmanlarımızla](/uzmanlar?kategori=cocuk-doktoru) ve hamile için [kadın doğum uzmanlarımızla](/uzmanlar?kategori=jinekolog) görüşün. Diğer ailelerin yurtdışı seyahat deneyimleri için [forum](/forum) topluluğumuza katılın.
**Yazar Uyarısı:** Bu içerik Momwo editöryal ekibi tarafından, WHO 2024 International Travel and Health, CDC Yellow Book 2024, AAP Red Book 2024, ACOG 2024 Hamilelik ve Seyahat Rehberi ve Türkiye Hudut ve Sahil Sağlık Genel Müdürlüğü 2026 önerileri kaynaklarına dayanılarak hazırlanmıştır. Tıbbi tavsiye yerine geçmez; seyahat öncesi mutlaka HSSGM, aile hekimi veya seyahat tıbbı uzmanına danışın. Acil durumda 112'yi arayın, gidilen ülkede sağlık sigorta hattınızı kullanın.
Sıkça Sorulan Sorular
Bebekle yurt dışına çıkmadan önce hangi aşıları yaptırmalı?
Hangi aşıların gerektiği seyahat edilen ülkeye göre değişir. WHO 2024 International Travel and Health rehberine göre Sahra altı Afrika ve Güney Amerika'nın bazı bölgeleri için sarı humma zorunlu (9 ay üstü), Asya ülkeleri için Hepatit A ve tifo, Hindistan için kuduz risk değerlendirmesi gerekir. Türkiye'de seyahat öncesi danışmanlık için Hudut ve Sahil Sağlık Genel Müdürlüğü (HSSGM) merkezleri ücretsiz değerlendirme yapar.
Sarı humma aşısı kaç ayda yapılır?
Sarı humma aşısı 9 ay üstü çocuklara uygulanabilir; 9 ay altı bebekler endemik bölgelere götürülmemelidir. WHO 2024 rehberine göre tek doz ömür boyu koruma sağlar ve uluslararası geçerli sertifika (Yellow Card) düzenlenir; aşı seyahatten en az 10 gün önce yapılmalıdır. Türkiye'de sarı humma aşısı sadece HSSGM yetkili merkezlerinde yapılır ve bu sertifikayı düzenleyebilir.
Hac ve umre öncesi hangi aşılar zorunlu?
Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı 2026 hac dönemi için ACWY meningokok aşısı (her yıl güncel) zorunluluk getiriyor; aşının seyahatten 10 gün önce, son 5 yıl içinde yapılmış olması ve Hac Aşı Sertifikası ibrazı gerekiyor. Diyanet İşleri ve HSSGM merkezleri bu aşıyı uygular. Mevsimsel grip ve COVID-19 güncel dozları ek olarak önerilir.
Çocuk aşı takvimi tamamlanmadan yurt dışına çıkılır mı?
Çıkılır ancak risk değerlendirmesi gerekir; eksik aşıları seyahat öncesi tamamlamak veya hızlandırılmış şema (accelerated schedule) uygulamak idealdir. AAP Red Book 2024 erken doz uygulamalarına izin verir: KKK 6. ayda, Hepatit A 12. ayda yapılabilir. Aile hekiminizle plan yapın ve seyahatten 4-6 hafta önce başlayın.
Bebekle uçak yolculuğunda aşı zorunlu mu?
Hava yolculuğu için yaş bazlı aşı zorunluluğu yoktur ancak gidilen ülke kuralları uygulanır. Yenidoğanlar 7 günden itibaren uçabilse de, çocuk doktoru kontrolü ve aşı durumu önerilir. Endemik bölgeye seyahatte sarı humma sertifikası kapı/havalimanı kontrolünde istenebilir. Türkiye'den çıkışta belge istenmez; varış ülkesinin gerekliliklerini önceden kontrol edin.
Hamile seyahat aşılarından hangisini olabilir?
Hamilelikte ölü/inaktif aşılar (tetanos, Hepatit A, kolera, grip, COVID-19) güvenle yapılabilir; hatta gebelikte boğmaca (Tdap) önerilir. Canlı aşılar (sarı humma, kızamık, suçiçeği) gebelikte kontrendikedir. ACOG 2024 rehberine göre sarı humma endemik bölgesine seyahat zorunluysa risk-yarar analizi yapılır. Seyahat öncesi mutlaka kadın doğum uzmanına ve seyahat tıbbı doktoruna danışın.
Aşı sertifikası nereden alınır?
Türkiye'de uluslararası geçerli aşı sertifikaları (Yellow Card) Hudut ve Sahil Sağlık Genel Müdürlüğü (HSSGM) merkezlerinden alınır; İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya gibi büyük illerde havalimanı yakınında bulunur. Sarı humma sertifikası varış ülkesine giriş için zorunlu olabilir. e-Nabız üzerinden tüm aşı kayıtları görülebilir; uluslararası seyahat için QR kodlu çıktı alınabilir.
Tropikal ishal/sıtma için bebeğe ilaç verilir mi?
Sıtma profilaksisi (önleme amacıyla ilaç kullanımı) endemik bölgelere seyahat eden çocuklara aile hekimi/seyahat tıbbı uzmanı tarafından reçete edilir. WHO 2024 rehberine göre 6+ ay bebeklere doxycycline veya atovakon-proguanil uygun olabilir. Aşı yoktur, ilaç tedavisi gerekir. Sivrisinek koruyucuları (DEET %30 üstü), uzun kollu giysi ve cibinlik birinci savunma hattıdır.
