Bebeğinizin dünyaya gelişi hayatınızın en güzel anlarından biri olsa da ekonomik kaygılar birçok aileyi endişelendirir. "Devletten ne gibi yardımlar alabiliriz?", "Başvuruyu nasıl yaparız?", "Hangi haklar bize ait?" gibi sorular her yeni ebeveynin aklından geçer. İyi haber şu ki Türkiye'de aileler için sunulan devlet destekleri düşündüğünüzden çok daha kapsamlıdır.
Bu rehberde 2026 yılı güncel tutarlarıyla tüm devlet aile yardımlarını, başvuru adımlarını ve az bilinen hakları bir arada bulacaksınız. Hiçbir hakkınızı kaçırmamanız için hazırladığımız bu kapsamlı kılavuzu sonuna kadar okumanızı öneririz.
Doğum Yardımı (Çocuk Parası): 2026 Güncel Tutarlar
Doğum yardımı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (ASHB) tarafından her yeni doğan çocuk için ailelere yapılan nakdi destektir. SGK'lı olup olmadığınız fark etmez — Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan her aile bu yardımdan faydalanabilir.
2026 Yılı Doğum Yardımı Tutarları
- Birinci çocuk: Tek seferlik 5.000 TL
- İkinci çocuk: Aylık 1.500 TL x 60 ay (5 yıl boyunca) = toplam 90.000 TL
- Üçüncü ve sonraki çocuklar: Aylık 5.000 TL x 60 ay (5 yıl boyunca) = toplam 300.000 TL
Başvuru Nasıl Yapılır?
- e-Devlet üzerinden: turkiye.gov.tr → "ASHB Doğum Yardımı" araması → başvuru formu
- Nüfus müdürlüğü: Doğum bildirimi sırasında nüfus müdürlüğünde doğrudan başvuru yapılabilir
- ASHB il müdürlükleri: Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri'nden yüz yüze başvuru
Gerekli Belgeler
- Anne veya babanın TC kimlik numarası
- Doğum bildirimi (hastaneden otomatik bildirilir)
- Banka hesap numarası (IBAN)
- Varsa velayet belgesi (tek ebeveynli aileler için)
Önemli Detaylar
- Başvuru doğum tarihinden itibaren 6 ay içinde yapılmalıdır
- Ödeme başvuruyu takip eden aydan itibaren başlar
- İkinci ve üçüncü çocuk yardımları aylık olarak PTT veya banka hesabına yatırılır
- Çoğul gebelikte (ikiz, üçüz) her bebek ayrı sayılır — ikiz doğumda hem birinci hem ikinci çocuk yardımı alınır
Analık (Doğum) Rapor Parası: Çalışan Anneler İçin
Analık ödeneği, SGK kapsamında çalışan kadınlara doğum öncesi ve sonrası istirahat süresinde SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneğidir.
Kimler Alabilir?
- 4/a (SSK) veya 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı olan kadınlar
- Doğumdan önceki son 1 yılda en az 90 gün prim ödemiş olmalıdır
- Evlat edinme durumunda da hak doğar (2. aydan itibaren)
Ne Kadar Ödenir?
Analık rapor parası, sigortalının son 3 aylık prime esas kazancının günlük ortalamasının %66,7'si (üçte ikisi) üzerinden hesaplanır.
Örnek hesaplama (2026):
- Brüt maaş: 30.000 TL/ay → Günlük kazanç: 1.000 TL
- Günlük analık ödeneği: 1.000 x 0,667 = 667 TL
- 112 günlük izin: 667 x 112 = 74.704 TL
İzin Süreleri
- Normal doğum: Doğumdan önce 8 hafta + doğumdan sonra 8 hafta = toplam 16 hafta (112 gün)
- Çoğul gebelik: Doğumdan önce 10 hafta + doğumdan sonra 8 hafta = toplam 18 hafta (126 gün)
- Erken doğum: Kullanılamayan doğum öncesi izin, doğum sonrasına eklenir
- Sağlık durumu: Doktor raporu ile doğum öncesi izin 3 haftaya kadar kısaltılabilir, kalan süre doğum sonrasına eklenir
Başvuru
- Doğum raporu SGK'ya hastane tarafından otomatik bildirilir
- e-Devlet → SGK → "Geçici İş Göremezlik Ödenekleri" ekranından takip edilebilir
- Ödeme genellikle doğumdan 2-4 hafta sonra hesaba yatar
Emzirme (Süt) Ödeneği
Emzirme ödeneği, yeni doğan bebeğin beslenmesine katkı sağlamak amacıyla SGK tarafından yapılan tek seferlik bir ödemedir.
2026 Yılı Tutarı
- Emzirme ödeneği: 1.550 TL (tek seferlik)
Kimler Alabilir?
- SGK kapsamında sigortalı olan anneler
- Sigortalı babanın eşi (baba SGK'lı, anne değilse)
- Son 1 yılda en az 120 gün kısa vadeli sigorta primi ödenmiş olmalı
- Ölü doğum durumunda da ödenir
Başvuru
- SGK'ya dilekçe ile başvuru yapılır
- e-Devlet üzerinden de başvuru mümkündür
- Doğum tarihinden itibaren hak düşürücü süre yoktur ancak 5 yıl içinde başvurulması önerilir
Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Hakkı
Doğum sonrası ücretli izin süresi bittikten sonra anneler (ve babalar) ek ücretsiz izin hakkına sahiptir.
Anne İçin
- Ücretsiz izin: 16 haftalık ücretli izin sonrası talep edildiğinde 6 aya kadar ücretsiz izin hakkı
- Yarı zamanlı çalışma: Doğumdan sonra birinci çocuk için 60 gün, ikinci çocuk için 120 gün, üçüncü ve sonrası için 180 gün yarı zamanlı çalışma hakkı (İş Kanunu)
- Süt izni: Çocuk 1 yaşına gelene kadar günde 1,5 saat ücretli süt izni. Saatler birleştirilerek kullanılabilir (örneğin her gün 1,5 saat erken çıkma)
Baba İçin
- Babalık izni: 15 gün ücretli babalık izni (özel sektör ve kamu, 2025 düzenlemesi ile güncellenmiştir)
- Ücretsiz izin: Annedeki gibi 6 aya kadar ücretsiz izin hakkı babalara da tanınmıştır
- Evlat edinme: Evlat edinen babalar da aynı babalık izni hakkından yararlanır
Kamu Çalışanları İçin Ek Haklar
- Analık izni: Doğumdan önce 8 hafta + sonra 8 hafta = 16 hafta ücretli
- Ücretsiz izin: 24 aya kadar ücretsiz izin hakkı
- Yarı zamanlı çalışma: 2025 düzenlemesi ile kamu çalışanları doğum/babalık/ücretsiz izin sonrası haftada 3 güne kadar yarı zamanlı çalışma talep edebilir. Maaşın %50'si + tüm sosyal haklar devam eder
- Süt izni: Günde 3 saat (özel sektörden farklı olarak)
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) Yardımları
Gelir düzeyi düşük aileler için ek destekler SYDV'ler (kaymakamlıklar bünyesinde) aracılığıyla sunulur.
Periyodik Yardımlar
- Aile yardımı: Gelir testi sonucu yoksulluk sınırının altında kalan ailelere aylık nakdi yardım
- Barınma yardımı: Kira desteği veya sosyal konut tahsisi
- Yakacak yardımı: Kış aylarında kömür veya doğalgaz desteği
Eğitim Yardımları
- Şartlı eğitim yardımı: Çocuğun okula devam etmesi koşuluyla aylık nakdi destek
- Kırtasiye ve okul desteği: Her eğitim yılı başında
- Ücretsiz ders kitabı: MEB tarafından tüm öğrencilere
- Taşımalı eğitim: Kırsal bölgelerde ücretsiz servis
Sağlık Yardımları
- Yeşil Kart (Genel Sağlık Sigortası): Gelir testi ile ücretsiz sağlık hizmeti
- İlaç katkı payı muafiyeti: Yeşil Kartlılar katkı payından muaf
- Bebek maması desteği: Tıbbi zorunluluk durumunda SGK özel mama giderlerini karşılar
Başvuru
- e-Devlet → "SYDV Başvuru" veya ilçe kaymakamlığına şahsen başvuru
- Sosyal inceleme raporu sonrası yardım kararı verilir
- Başvuru ücretsizdir, herhangi bir belge talep edilemez (nüfus cüzdanı yeterlidir)
Kreş ve Bakım Destekleri
Kreş Zorunluluğu
- 150+ kadın çalışan: İşverenler 150'den fazla kadın çalışanı olan iş yerlerinde kreş açmak veya kreş hizmeti sağlamakla yükümlüdür (İş Kanunu Madde 88)
- Kreş yardımı: İşveren kreş açamıyorsa çalışana kreş giderini karşılamalıdır
- Vergi avantajı: İşverenin sağladığı kreş yardımı çalışanın gelir vergisinden muaftır
Belediye Kreşleri
- Büyükşehir ve ilçe belediyeleri düşük gelirli aileler için ücretsiz veya düşük maliyetli kreş hizmeti sunar
- Başvuru belediye sosyal hizmetler müdürlüğüne yapılır
- Kontenjan sınırlıdır — erken başvuru önemlidir
Yarı Zamanlı Çalışma ve Kreş Teşviki (SGK)
2025 yılından itibaren SGK, kreşe kayıtlı çocuğu olan ve yarı zamanlı çalışmayı tercih eden anneler için prim desteği sağlamaktadır.
Engelli Çocuk Destekleri
Engelli çocuğu olan aileler için ek destekler mevcuttur:
Engelli Bakım Aylığı
- Ağır engelli: Bakım yapan aile bireyi için aylık ücret (2026: asgari ücretin %70'i)
- Evde bakım desteği: Sağlık raporu ile evde bakım maaşı bağlanır
- Özel eğitim desteği: MEB onaylı özel eğitim merkezlerinde devlet destekli eğitim
Vergi ve SGK Hakları
- Engelli vergi indirimi: 1., 2. veya 3. derece engelli çocuğu olan çalışanlar gelir vergisi indirimi alır
- SGK prim muafiyeti: Evde bakım alan ailelerin SGK primleri devlet tarafından ödenir
- ÖTV muafiyeti: Araç alımında ÖTV indirimi (engel derecesine göre)
Az Bilinen Haklar: Kaçırmayın
Birçok ailenin haberi olmayan ama faydalanabileceği destekler:
Doğum Borçlanması
- Kimler için: Doğum nedeniyle işten ayrılan veya ücretsiz izin kullanan anneler
- Ne işe yarar: Çalışılmayan süreleri SGK'ya borçlanarak emekliliğe saydırma
- Süre: Her doğum için en fazla 2 yıl (720 gün) borçlanılabilir, toplamda 3 doğum = 6 yıl
- Hesaplama: Günlük prime esas kazancın %32'si x borçlanılan gün sayısı
Çoğul Gebelik Ek Hakları
- İkiz doğumda her bebek ayrı çocuk sayılır — doğum yardımı ayrı ayrı hesaplanır
- Analık izni 2 hafta daha uzun (18 hafta)
- Bazı belediyeler çoğul gebelik için ek destek sunar
Evlat Edinme Hakları
- Evlat edinmede de doğum yardımı alınır (ASHB)
- Anne veya baba 8 hafta ücretli izin hakkına sahiptir
- Süt izni ve ücretsiz izin hakları aynen geçerlidir
- 3 yaş altı evlat edinmede tam haklar uygulanır
İşten Çıkarma Koruması
- Hamilelik süresince ve doğumdan sonraki 8 hafta boyunca işveren çalışanı işten çıkaramaz
- Çıkarılma durumunda tazminat hakkı + iş güvencesi davası açılabilir
- Hamilelik nedeniyle işten çıkarma ayrımcılık kapsamındadır (İş Kanunu Madde 5)
2026 Yılı Özel: "Ailenin On Yılı" Politikası
Hükümet 2026 yılını "Ailenin On Yılı" başlangıcı olarak ilan etmiştir. Bu kapsamda planlanan yeni destekler:
Mevcut ve Planlanan Düzenlemeler
- Babalık izni artışı: 5 günden 15 güne çıkarılmıştır (2025 düzenlemesi)
- Yarı zamanlı çalışma genişletmesi: Kamu çalışanlarına doğum sonrası yarı zamanlı çalışma hakkı tanınmıştır
- Kreş kapasitesi artırımı: 2026-2028 döneminde kamu kreşi sayısının artırılması hedeflenmektedir
- Doğum yardımı güncellemesi: Tutarların enflasyona göre yıllık güncellenmesi planlanmaktadır
Neden Bu Politikalar?
Türkiye'nin toplam doğurganlık hızı 2023'te 1,51'e düşmüştür — nüfus yenileme oranı olan 2,1'in çok altında. Bu demografik trend, sosyal güvenlik sistemi ve ekonomi için uzun vadeli risk oluşturuyor. Hükümet, aile desteklerini artırarak doğum oranlarını yükseltmeyi ve iş-aile dengesini iyileştirmeyi hedeflemektedir.
Hak Kontrol Listesi: Hiçbirini Kaçırmayın
Aşağıdaki kontrol listesini kullanarak tüm haklarınızı takip edin:
- Doğum yardımı (ASHB): Tüm aileler — doğumdan sonra 6 ay içinde başvuru
- Analık rapor parası (SGK): Çalışan anneler — hastane otomatik bildirir
- Emzirme ödeneği (SGK): Sigortalı anne veya baba — SGK'ya başvuru
- Babalık izni: Çalışan babalar — işverene bildirim yeterli
- Süt izni: Çalışan anneler — 1 yaşına kadar günde 1,5 saat
- Ücretsiz izin: Çalışan anne ve babalar — ücretli izin sonrası 6 aya kadar
- SYDV yardımları: Düşük gelirli aileler — kaymakamlığa başvuru
- Belediye kreşi: Tüm aileler — belediye sosyal hizmetlere başvuru
- Engelli çocuk destekleri: Engelli çocuklu aileler — ASHB il müdürlüğü
- Doğum borçlanması: İşten ayrılan anneler — SGK'ya başvuru
Sıkça Sorulan Sorular
Çalışmayan anneler doğum yardımı alabilir mi?
Evet. ASHB doğum yardımı SGK'lı olma şartı aramaz. Tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları başvurabilir. Ancak analık rapor parası ve emzirme ödeneği için SGK kaydı gereklidir.
Doğum yardımı ile analık rapor parası aynı şey mi?
Hayır, farklıdır. Doğum yardımı ASHB'den (tüm aileler), analık rapor parası SGK'dan (çalışan anneler) alınır. İkisine de ayrı ayrı başvurabilirsiniz — biri diğerini engellemez.
İkiz doğumda ne kadar yardım alırız?
İkiz doğumda birinci bebek için 5.000 TL tek seferlik, ikinci bebek için aylık 1.500 TL x 60 ay alırsınız. Ayrıca analık izni 2 hafta daha uzundur (18 hafta).
Suriyeli veya yabancı uyruklu aileler faydalanabilir mi?
ASHB doğum yardımı TC vatandaşlarına verilir. Ancak geçici koruma kapsamındaki Suriyeliler için UNICEF ve Kızılay iş birliğiyle ayrı destek programları mevcuttur. Çalışma izni olan yabancılar SGK haklarından faydalanabilir.
Devletin sunduğu destekleri bilmek ve kullanmak en temel hakkınızdır. Bu rehberi kaydedin, eşinizle paylaşın ve başvuru tarihlerini takvime not edin. Hiçbir hakkınızı kaçırmadığınızdan emin olun — çünkü her destek, aileniz için bir nefes alma alanı yaratır. Sorularınız için ALO 144 ASHB hattını veya e-Devlet üzerinden SGK ve ASHB hizmetlerini kullanabilirsiniz.
