Yeni kayıt olanlara %20 Premium indirimi! Fırsatı kaçırmayın.Hemen Al
0–6 Ay
0–6 Ay Bebek Beslenmesi — Sadece Anne Sütü
İlk 6 ay boyunca bebeğin tek besin kaynağı anne sütü ya da hazır mama olmalıdır. Dünya Sağlık Örgütü ve Türk Pediatri Kurumu, bu dönemde hiçbir ek gıda, su veya meyve suyu verilmemesini kesinlikle önerir. Anne sütü, bağışıklık sistemini güçlendiren antikorlar, büyüme için gereken tüm yağ asitleri ve probiyotikler içerir. Mama kullanan aileler demir katkılı formüla tercih etmelidir.
Ornek Gunluk Menu
| Ogun | Icerik |
|---|---|
| Kahvalti | Anne sütü / mama (150–180 ml) |
| 1. Ara Ogun | Anne sütü / mama (150–180 ml) |
| Ogle Yemegi | Anne sütü / mama (150–180 ml) |
| 2. Ara Ogun | Anne sütü / mama (150–180 ml) |
| Aksam Yemegi | Anne sütü / mama (150–180 ml) — geceleri de gerektiğinde |
Izin Verilen Besinler
Tek İzin Verilen
- Anne sütü (istek üzerine, günde 8–12 kez)
- Demir katkılı hazır mama (anne sütü yoksa)
Yasak ve Dikkatli Olunacak Besinler
- Su
Bebek böbreklerini zorlayabilir, anne sütünün besin yoğunluğunu düşürür
- Meyve suyu
Bu yaşta sindirim sistemi hazır değil; şeker alımı diş sağlığına zararlı
- Tahıl lapası
Bağırsak flora gelişimi tamamlanmamış; erken başlangıç alerji riskini artırır
- İnek sütü
12 aya kadar inek sütü böbreklere zarar verebilir; demir emilimini engeller
- Bal
Clostridium botulinum sporları 1 yaş altı bebeklerde ölümcül olabilir
- Tuz ve şeker
Böbrek fonksiyonlarını henüz işleyemez; uzun vadeli tuz hassasiyeti oluşturur
Alerji Uyarilari
- Anne besleniyorsa inek sütü proteinine duyarlılık anne sütüne geçebilir
- Formülada inek sütü proteini alerjisi belirtileri: gaz, kan/mukuslu dışkı, döküntü
- Soya bazlı mama önerilmeden önce pediatrist onayı alınmalı
Porsiyon Olculeri
- Yenidoğan (0–1 ay)Her 2–3 saatte 1 meme veya 60–90 ml mama
- 2–3 AyHer 3–4 saatte 120–150 ml
- 4–6 AyHer 4 saatte 150–180 ml; günlük toplam 750–900 ml
Pratik Beslenme Ipuclari
- 1
Her 2–3 saatte bir emzirin; açlık belirtisi olan bebeği beklemeyin
- 2
Emzirme süresini 15–20 dakika ile sınırlamayın; bebek hazır olana kadar devam edin
- 3
Mama hazırlarken su sıcaklığını 70°C üzerinde tutun, ardından soğutun (bakterileri öldürür)
- 4
Emziren annenin günlük su tüketimi en az 2,5 litre olmalı; kahve 2 fincandan fazla olmamalı
- 5
Anne sütünü dondurarak depolayabilirsiniz; dondurucuda 6 ay, buzdolabında 4 gün taze kalır
- 6
Bebeğin yeterli beslenip beslenmediğini kontrol etmek için haftalık kilo takibi yapın
- 7
D vitamini desteği (400 IU/gün) tüm emzirilen bebekler için 15. günden itibaren başlanmalı
Yaygin Hatalar
1
Su verme girişimi: ilk 6 ay bebekler ilave suya ihtiyaç duymaz, anne sütünün %87'si sudur
2
Meyve suyu başlatma: meyve suyunun tüm "faydaları" bütün meyve olarak daha sağlıklı sunulur
3
Erken tahıl lapası: "daha iyi uyusun" diye verilen gece lapası bilimsel temelsizdir ve alerji riskini artırır
4
Mama hazırlamada ölçü hatası: seyrek mama yetersiz beslenmeye, koyu mama böbrek yüklenmesine neden olur
5
Emzirme sırasında anne diyeti kısıtlaması: meme ağrısı veya gaz için gereksiz gıda kesimi süt miktarını düşürür
Sik Sorulan Sorular
6. aydan önce ek gıda başlayabilir miyim?
Türk Pediatri Kurumu ve Dünya Sağlık Örgütü 6. aydan önce ek gıda başlanmamasını önerir. Erken başlangıç bağırsak bariyerini aşarak alerji ve çölyak hastalığı riskini artırabilir. Tek istisna pediatristin yönlendirmesiyle özel tıbbi gerekçe durumudur.
Bebeğim gece çok sık uyanıyor, lapa vermeli miyim?
Gece lapası bebeği uzun süre uyutmaz; bu inanç bilimsel çalışmalarla çürütülmüştür. Gece uyanmaları normal bir gelişim sürecidir. 6. aydan önce lapa vermek sindirim sistemine zarar verebilir.
Anne sütü yetmiyorsa ne yapmalıyım?
Önce laktasyon uzmanına veya pediatriste başvurun. Çoğu durumda emzirme sıklığını artırmak süt miktarını yükseltir. Gerçekten yetersiz kalıyorsa pediatristin önerdiği demir katkılı hazır mama kullanılabilir.
D vitamini ne zaman başlanmalı?
Türkiye'de tüm emzirilen bebekler için yaşamın 15. gününden itibaren günlük 400 IU D vitamini damlaları önerilir. Formüla kullanan bebekler üretici etiketine göre değerlendirilir; formülanın büyük çoğunluğu D vitamini içermektedir.
Hazır mama mı yoksa anne sütü mü tercih edilmeli?
Anne sütü her zaman ilk tercih olmalıdır. Ancak tıbbi gerekçe, anne sağlığı veya iş hayatı nedeniyle mama kullanılıyorsa demir katkılı, yaşa uygun hazır mama güvenlidir. Mama anneliğin kalitesini belirlemez.
Bebek ne kadar kilo almalı?
İlk 3 ayda haftada yaklaşık 150–200 gram kilo artışı beklenir. 3–6 ay arasında haftada 100–150 gram normaldir. Pediatrist her kontolde büyüme eğrilerini (WHO persentilleri) kullanarak değerlendirir.
Mama hazırlama suyu nasıl olmalı?
Hijyen için kaynamış ve 70°C'ye kadar soğutulmuş su kullanılmalıdır. Şişe suyu kullanılacaksa sodyum içeriği 200 mg/L altında, nitratlılar 50 mg/L altında olan "bebek suyu" etiketli ürünler tercih edilmeli.
Emziren anne ne yememeli?
Genel bir yasak listesi yoktur. Bebeğin gaz veya döküntü tepkisi verdiği özel gıdalar (sıklıkla inek sütü proteini) geçici olarak azaltılabilir. Alkol, aşırı kafein (günde 2 fincandan fazla) ve çiğ balık tüketimi kısıtlanmalıdır.
Bu rehber WHO, AAP ve Turk Pediatri Kurumu Beslenme Rehberi 2022 kaynak alinarak hazirlanmistir. Genel bilgilendirme amaclidir; bebeginize veya cocugunuza ozgu beslenme kararlari icin pediatristinize danismaniz onerilir.