VBAC (sezaryen sonrası vajinal doğum — Vaginal Birth After Cesarean), daha önce sezaryen geçiren annelerin sonraki gebelikte normal doğum yapmasıdır. ACOG verilerine göre, uygun aday olan annelerin %60-80'i VBAC'ta başarılıdır.
VBAC için olumlu koşullar:
- Önceki sezaryen kesisinin alt segment enine (Pfannenstiel) tipinde olması
- Yalnızca 1 veya 2 önceki sezaryen (üç ve üzerinde risk artar)
- Sezaryen nedeninin bu gebelikte tekrarlamamış olması (örn. ilk sezaryen bebeğin pozisyonu nedeniylese ve bu bebek baş gelişse)
- Bebeğin ağırlığının 4 kg altında olması beklentisi
- Hastanenin acil sezaryen kapasitesinin olması
Temel risk: uterus rüptürü (rahim yırtılması)
Önceki sezaryen izinin açılması, VBAC'ta yaklaşık %0,5-1 oranında görülür. Bu oran düşük olmakla birlikte hızlı müdahale gerektirdiğinden VBAC'ın yalnızca acil sezaryen kapasiteli hastanelerde yapılması zorunludur.
Kimler VBAC adayı değildir?
- Klasik (dikey) sezaryen kesisi geçirenler
- Rahim anomalisi veya daha önce uterus yırtılması yaşayanlar
- Eşiğe oturmuş plasenta (plasenta previa) gibi aktif endikasyonu olanlar
Ne yapmalısınız?
32-34. gebelik haftasında obstetrisyeninizle (kadın doğum uzmanı) VBAC tartışmasını açın. VBAC doğum planı, deneyimli bir ekip ve sürekli fetal monitorizasyon gerektirdiğinden hastane seçimi büyük önem taşır. Türkiye'de VBAC yapan merkezler hakkında bilgi almak için Türk Jinekoloji ve Obstetri Derneği'ne (TJOD) başvurabilirsiniz.