Otizm spektrum bozukluğu (OSB), sosyal iletişim ve tekrarlayıcı davranış örüntüleriyle kendini gösteren nörogelişimsel bir farklılıktır. Erken fark edilmesi destek sürecini önemli ölçüde kolaylaştırır.
18 ayda dikkat edilmesi gereken işaretler:
- İsmine tepki vermeme
- Gözle bağ kurmaktan kaçınma
- İşaret etme ("bak!", "ver!") davranışının olmaması
- Başkalarının mimik ve hareketlerini taklit etmeme
- Henüz hiç anlamlı kelime yok
24 ayda ek dikkat noktaları:
- İki kelimeden oluşan cümle ("daha su", "baba gel") kuramaması
- Oyunda taklide dayalı (gösterme, paylaşma) davranış olmaması
- Kazandığı sözel ya da sosyal beceriyi yitirme
- Nesnelere olağandışı düzeyde bağlanma ya da tekrarlayan hareketler
Tarama nedir?
Türkiye'de 18–24. ay izlem ziyaretinde pediatristler M-CHAT-R taraması (Modifiye Otizm Kontrol Listesi — Revize) uygulayabilir. Bu anket, aile tarafından doldurulan kısa bir listedir.
Bu belirtilerden bir veya birkaçını gözlemliyorsanız beklemeyin: pediatristinize söyleyin. Erken değerlendirme, erken destek demektir.
Kaynak: AAP Autism Screening 2023; CDC Learn the Signs Act Early 2022; Türk Pediatri Kurumu.