Çocuğunuzu ilk kez kreşe veya anaokuluna göndermek, ebeveynlik yolculuğunun en duygusal kararlarından biridir. "Acaba doğru yeri seçebilecek miyim? Çocuğum mutlu olacak mı? Güvende olacak mı?" Bu soruların hepsi son derece doğal. İyi haber şu ki, doğru soruları sorarak ve bu rehberdeki kriterleri kullanarak çocuğunuz için en uygun ortamı bulabilirsiniz.
Kreş mi, Anaokulu mu? Farkı Nedir?
Bu iki kavram sıklıkla karıştırılır, ancak yaş grupları ve düzenlemeleri farklıdır.
Kreş (Gündüz Bakımevi)
- Yaş aralığı: 0-36 ay (0-3 yaş)
- Odak: Bakım, temel ihtiyaçlar, güvenli ortam ve erken uyarım
- Düzenleme: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı denetiminde
Anaokulu
- Yaş aralığı: 36-66 ay (3-5,5 yaş)
- Odak: Okul öncesi eğitim programı, sosyal beceriler, okula hazırlık
- Düzenleme: Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) denetiminde
Birçok kuruluş her iki yaş grubuna da hizmet vermektedir. Önemli olan kurumun yasal izinlerinin eksiksiz ve denetimlere açık olmasıdır.
12 Kritik Seçim Kriteri
Kriter 1: Yasal İzin ve Ruhsat
Bu, tartışmasız en önemli kriterdir. Kurumun mutlaka geçerli bir açılış izni olmalıdır.
- MEB onaylı anaokulu izin belgesi veya
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı gündüz bakımevi ruhsatı
- Bu belgeyi girişte görebilmeniz gerekir — görünür yerde asılı olmalı
- Ruhsatsız kurumlar denetlenmez ve güvenlik standartları garanti edilmez
Kriter 2: Fiziksel Ortam ve Güvenlik
İlk ziyaretinizde şunları gözlemleyin:
- Genel temizlik: Tuvaletler, mutfak, oyun alanları hijyenik mi?
- Aydınlatma ve havalandırma: Doğal ışık var mı, ortam havasız mı?
- Güvenlik önlemleri: Priz koruyucuları, köşe koruyucuları, pencere kilitleri, yangın söndürücüler
- Merdiven ve kapılar: Güvenlik kapıları mevcut mu?
- Bahçe/dış alan: Çocuk başına en az 1,5-2 m² açık alan olmalı (mevzuat gereği)
- Kameralar: Güvenlik kameraları var mı? Velilere canlı izleme imkanı sunuluyor mu?
- Acil çıkış planı: Yangın tatbikatı yapılıyor mu?
Kriter 3: Öğretmen ve Personel Kalitesi
Kreşteki en önemli unsur insanlardır. Eğitimcilerin niteliği çocuğunuzun deneyimini doğrudan belirler.
- Eğitim düzeyi: Çocuk gelişimi veya okul öncesi eğitim mezunu mu?
- Deneyim: Alanda kaç yıl deneyimleri var?
- Personel sirkülasyonu: Öğretmenler sık mı değişiyor? (Yüksek sirkülasyon kötü işarettir)
- Çocuk-öğretmen oranı: Yaşa göre ideal oranlar:
- 0-1 yaş: 1 bakıcı / 3-4 bebek
- 1-2 yaş: 1 bakıcı / 4-5 çocuk
- 2-3 yaş: 1 öğretmen / 6-8 çocuk
- 3-6 yaş: 1 öğretmen / 10-12 çocuk (yardımcıyla birlikte max 20)
Kriter 4: Eğitim Programı ve Pedagojik Yaklaşım
- Yapılandırılmış program: Günlük akış planı var mı? (Serbest oyun, yönlendirilmiş aktivite, dış mekan, müzik, sanat)
- Pedagojik yaklaşım: Montessori, Reggio Emilia, oyun temelli, PYP gibi bir çerçeve uygulanıyor mu?
- MEB uyumluluğu: MEB okul öncesi eğitim programıyla uyumlu mu?
- Bireysel gelişim takibi: Her çocuk için gelişim raporu düzenleniyor mu?
- Yaratıcılık ve keşif: Sanat, müzik, fen deneyleri gibi zenginleştirici aktiviteler var mı?
Kriter 5: Beslenme Programı
- Diyetisyen tarafından hazırlanmış haftalık menü var mı?
- Alerji ve diyet kısıtlamalarına uyum sağlanabiliyor mu?
- Yemekler kurumda mı pişiriliyor, dışarıdan mı geliyor?
- Mutfak hijyeni ve gıda güvenliği sertifikaları mevcut mu?
- Atıştırmalıklar sağlıklı mı? (Şekerli gıda, hazır meyve suyu gibi ürünler mi veriliyor?)
Kriter 6: Sağlık ve Hijyen Protokolleri
- Hasta çocuk politikası: Ateşli veya bulaşıcı hastalığı olan çocuk kabul ediliyor mu?
- İlk yardım: Personelde ilk yardım sertifikası var mı?
- El yıkama rutini: Çocuklara el yıkama alışkanlığı kazandırılıyor mu?
- Oyuncak temizliği: Oyuncaklar düzenli olarak dezenfekte ediliyor mu?
- Hemşire veya sağlık personeli: Kurum bünyesinde sağlık danışmanı var mı?
Kriter 7: İletişim ve Şeffaflık
- Günlük raporlama: Çocuğunuzun ne yediği, ne kadar uyuduğu, hangi aktivitelere katıldığı günlük olarak paylaşılıyor mu?
- Uygulama veya platform: Dijital iletişim aracı (HiMama, Klassroom, WhatsApp grubu) kullanılıyor mu?
- Fotoğraf ve video paylaşımı: Gün içinden görüntüler paylaşılıyor mu?
- Veli toplantıları: Düzenli aralıklarla veli-öğretmen görüşmeleri yapılıyor mu?
- Açık kapı politikası: Habersiz ziyaret yapabilir misiniz?
Kriter 8: Uyku ve Dinlenme
- Uyku alanı ayrı ve sessiz bir bölümde mi?
- Her çocuğun kendi yatağı/minderi var mı?
- Nevresimler düzenli değiştiriliyor mu?
- Uyku saatleri esnek mi yoksa katı mı? (Bazı çocuklar uyumaz — bu duruma nasıl yaklaşılıyor?)
Kriter 9: Adaptasyon Programı
İyi bir kreşin mutlaka yapılandırılmış bir adaptasyon programı olmalıdır.
- Kademeli başlangıç: İlk hafta kısa süreli ziyaretlerle başlama
- Ebeveyn katılımı: İlk günlerde anne veya babanın ortamda kalabilmesi
- Geçiş nesnesi: Çocuğun evden getirdiği oyuncak veya battaniyeye izin verme
- Esneklik: Her çocuğun adaptasyon süresi farklıdır — kreş buna saygı gösteriyor mu?
Kriter 10: Konum ve Ulaşım
- Evinize veya iş yerinize yakın mı?
- Servis hizmeti var mı? Servis araçları denetleniyor mu?
- Trafik yoğun saatlerde ulaşım kaç dakika sürüyor?
- Otopark veya bırakma noktası uygun mu?
Kriter 11: Acil Durum Protokolleri
- Çocuk hastalandığında veya yaralandığında nasıl bir prosedür izleniyor?
- Acil durumda ulaşılacak telefon numaraları güncel mi?
- En yakın hastane ne kadar uzaklıkta?
- Deprem, yangın gibi doğal afetler için tatbikat yapılıyor mu?
Kriter 12: Referanslar ve Veli Görüşleri
- Mevcut velilerle konuşma imkanı isteyebilirsiniz
- Sosyal medya yorumlarını ve Google değerlendirmelerini kontrol edin
- Kreşten ayrılan velilerin görüşleri de değerlidir — neden ayrıldıklarını öğrenin
- Çevrenizdeki ebeveynlerden tavsiye isteyin
Kreş Ziyaretinde Sorulacak 15 Soru
Ziyarete gitmeden önce bu soruları not edin:
- Açılış izniniz ve denetim raporlarınız mevcut mu?
- Sınıf mevcutları ve çocuk-öğretmen oranı nedir?
- Günlük program nasıl işliyor?
- Beslenme menüsünü kim hazırlıyor?
- Hasta çocuk kabul politikanız nedir?
- Çocuğum adaptasyon sürecinde zorlanırsa ne yapıyorsunuz?
- Kaza veya acil durumda prosedürünüz nedir?
- Ebeveynlerle iletişimi nasıl sağlıyorsunuz?
- Güvenlik kamerası mevcut mu?
- Öğretmenlerinizin eğitim geçmişi nedir?
- Uyku düzeni nasıl yönetiliyor?
- Dış mekan aktiviteleri ne sıklıkta yapılıyor?
- Ekran süresi politikanız nedir?
- Ücretlere neler dahil, neler ekstra?
- Yaz döneminde program devam ediyor mu?
Ayrılık Kaygısı: İlk Günlere Hazırlık
Kreşe başlamak çocuk için olduğu kadar ebeveyn için de zordur. Ayrılık kaygısını azaltmak için:
- Kreşe başlamadan önce çocuğunuzla kısa ayrılıklar pratiği yapın
- Kreş hakkında olumlu ve heyecanlı konuşun — ama aşırı vaatte bulunmayın
- İlk gün vedalaşırken kısa ve kararlı olun — uzatmak kaygıyı artırır
- "Seni almaya geleceğim" deyip söz verdiğiniz saatte gidin — güven oluşturun
- İlk hafta duygusal olabilirsiniz — bu normaldir ve geçer
Ücret Değerlendirmesi
Kreş ücretleri bölgeye, kurum kalitesine ve sundukları hizmetlere göre büyük farklılık gösterir.
2025-2026 Tahmini Ücret Aralıkları
- İstanbul merkez: 15.000 - 25.000 TL/ay
- İstanbul çevre ilçeler: 10.000 - 18.000 TL/ay
- Ankara, İzmir: 8.000 - 18.000 TL/ay
- Diğer büyükşehirler: 5.000 - 12.000 TL/ay
- Kamu kreşleri: 2.000 - 6.000 TL/ay
Ücrete Dahil Olması Gerekenler
Kayıt ücreti, yemek, atıştırmalık, etkinlik malzemeleri ve temizlik ürünlerinin ücrete dahil olup olmadığını detaylı sorun. "Gizli maliyet" olmamasına dikkat edin.
Ne Zaman Kreş Değiştirmelisiniz?
Aşağıdaki durumlar ciddi uyarı işaretleridir:
- Çocuğunuz uzun süre sonra bile (4-6 hafta) adaptasyon sağlayamıyorsa
- Sık sık açıklanamayan morluklar veya yaralanmalar fark ediyorsanız
- Çocuğunuz kreşe gitmekten aşırı korkuyor veya davranış değişiklikleri gösteriyorsa
- Personel sirkülasyonu çok yüksekse
- Hijyen standartları düşüyorsa
- İletişim tek taraflıysa ve sorularınız yanıtsız kalıyorsa
Bu durumları fark ettiğinizde önce kurumla iletişime geçin. Çözüm üretilmezse değişiklik yapmaktan çekinmeyin — çocuğunuzun güvenliği ve mutluluğu her şeyin önündedir.
Doğru kreşi seçmek zaman ve emek gerektirir. Birden fazla kurumu ziyaret edin, sorularınızı sorun, içgüdülerinize güvenin. Mükemmel bir kreş olmayabilir, ama çocuğunuzun güvende, mutlu ve gelişiminin desteklendiği bir ortam mutlaka vardır. Bu rehberdeki kriterleri yanınıza alın ve güvenle kararınızı verin.
